Ansichtkaarten, Italiano, Klassiekers, Mediterraan, Poëzie, Vertalen

Esterina

21 november 2018

Beste Joep,

Stel je voor dat je post kon ontvangen uit de toekomst, waar zou je op hopen? Op bruikbaar advies? Een spannend raadsel, een geruststellend woord? Of wat als je post kon versturen naar het verleden, een brief in een fles naar een jongere versie van jezelf misschien? Wat zou je jezelf willen toevertrouwen over de tijd die tussen jullie ligt? (Maya Angelou zegt in haar brief tegen haar jongere zelf: luister naar de woorden van je moeder. When you walk out of my door, don’t let anybody raise you — you’ve been raised.).

Hier voor me op tafel ligt een ansichtkaart. Je ziet er hierboven een fotootje van. Dit is de man en dit is zijn huis. Montale. Monterosso al Mare. Het huis torent boven alles uit, erboven enkel die ondoordringbare blauwe hemel. Voor iets anders is geen plaats meer op deze kaart. Of toch, het uitgebeende decor van zijn debuutbundel “Inktvisskeletten” (1925) –  de ruige Ligurische kust – ontwaren we in een hoekje, achter de lijntekening van de dichter zelf.

Wat we niet zien is de ommuurde tuin, de bron van waaruit Montale zijn eerste drie bundels schreef. Vorig jaar rond deze tijd stond ik met mijn iPhone tussen de spijlen van het hek doorgestoken foto’s te maken van deze voor jou en mij een klein beetje heilige plaats. De armoedigheid van dit beeld rijmt met het gevoel dat ik er beleefde, het gevoel van er-niet-bij-kunnen: orto non era, ma reliquario.

Ik wilde je een kaart sturen, maar het kwam er niet van. Jij schreef mij wel toen je onlangs in Milaan was, en rondhing in de Via Bigli, bij het laatste huis van Eugenio Montale. Het is dus tijd je een ansichtkaart terug te sturen vanaf deze plek. Het enige wat ik nu voorhanden heb is de kaart hierboven. Het is een kaart van je acht jaar jongere zelf, uit september 2010. Je beschrijft de plek met de woorden van de plaque ter plaatse: “…waar Eugenio beneveld door de stem van de zee zijn Grieks-gezouten woorden vond”

In questa ch’egli chiamò / la casa delle mie estati lontane / Eugenio Montale / ubriacato dalla voce del mare / trovò le parole / sapide di sale greco / che negli ‘Ossi di Seppia’ e ne ‘Le Occasioni’ / gli diedero gloria immortale

Het huis van mijn verre zomers. Er is ook een docu over gemaakt met die naam. “De sfeer is nu iets anders dan 100 jaar geleden” sluit je af, “oiv Duitse schoolkinderen & [onleesbaar], maar de rotsen zijn dezelfde”. Afdalend van huis naar kust schudde ik de verlamming van het tekort van me af, en even later op het kiezelstrand vleide ik me samen met mijn schone echgenote op een laken. En toen ik me eindelijk in het eindoktoberkoele zeewater waagde en naar een rotspunt zwom, maakte de wereld van 1925 contact met mij. Tim Parks zegt in zijn Montale-essay: “feeling one’s confined selfhood dazzled out of its limits in a flood of Mediterranean light”.

Gezeten op die rots dacht ik aan Montales gedicht Falsetto, of denken, het was meer dat ik het beeld van Esterina voor me zag, die in dat gedicht van de rotsen af in de armen duikt van haar vriend de zee, terwijl de ik-figuur bewonderend toekijkt, samen met een paar anderen ‘van het ras dat aan de aarde gebonden is’.  Jonathan Galassi weet ons te vertellen dat het gaat om Esterina Rossi, die Montale kende via de beeldhouwer Francesco Messina. Maar ik hoef eigenlijk niet te weten wie ze was.

 

 

 

 

 

You Might Also Like

1 Comment

  • Reply Joep 23 november 2018 at 14:15

    Ha Jur, je slaat de spijker op z’n kop en voert me even terug naar die, inderdaad, beetje heilige plek. Een vleugje Mediterraneo in de Nederlandse herfst. Erg leuk ook om mijn eigen post hier gespiegeld te zien! Een ansichtkaart uit september 2010. Zou de ansichtkaart het nog lang volhouden, als genre? Laten we het hopen. Ik ben wel razend benieuwd naar wat er nu precies bij [onleesbaar] staat, misschien kunnen we daar binnenkort eens een vertaalsessie aan wijden, of het paleografische kwartiertje van een kroegavond.

  • Leave a Reply