Britannia, Poëzie, Toneel, Vertalen

De Koopal-Prijs voor Onder het Melkwoud

18 mei 2017

milkwood

Beste Joep,

Als liefhebbers van Anderlandse literatuur zijn wij meer dan ons lief is aangewezen op vertalers. Spaans, Frans, Italiaans werk pak je er nog wel eens bij in het origineel, maar het blijft geploeter (dan spreek ik voor mijzelf). De Franse dichter Yves Bonnefoy, wiens hoofdwerk Les planches courbes ik besprak op Tzum, was ruimhartig in zijn commentaar op vertalingen van zijn werk. Hij noemde het vertalen een ‘tweede oversteek’, en legde daarmee de worsteling van de vertaler naast zijn eigen, evenzeer onmogelijke, eerste oversteek.

Nabokov, in zijn Art of Translation, is minder vergevingsgezind:

Barring downright deceivers, mild imbeciles and impotent poets, there exist, roughly speaking, three types of translators | – | : the scholar who is eager to make the world appreciate the works of an obscure genius as much as he does himself; the well meaning hack; and the professional writer relaxing in the company of a foreign confrere.

Ik zit met een mooi eerste drukje van ‘Onder het Melkwoud’ op schoot. Nabokov indachtig zie ik Claus en Thomas samen, relaxend, proostend op een geslaagde vertaling (die volgens Het Parool van 18 november 1957 “vrijwel op dezelfde hoogte als het origineel” stond). Je ziet het zo voor je én het had gekund, ware het niet dat Thomas vier jaar daarvoor, en slechts twee weken nadat hij zijn hoorspel bij de BBC had ingeleverd, er al een paar teveel innam (18 whisky’s achter elkaar) en zichzelf al comazuipend naar gene zijde begaf.

Lees, en vooral: Luister ernaar, wondermooi in de vertolking van Richard Burton:

It is spring, moonless night in the small town, starless and bible-black, the cobble streets silent and the hunched, courters’ and rabbits’ wood limping invisible down to the sloeblack, slow, black, crowblack, fishingboat-bobbing sea.

Claus maakt er ‘sleezwarte, trage, zwarte, kraaizwarte, sloepdobberende zee’ van. Dat sloep bij slee is mooi gevonden, maar hier hoop je op meer klinkerrijm.

Van ‘Will you take this woman to be your awful wedded wife?’ maakt Claus ‘Neemt gij deze vrouw tot uw vettige echtgenote?’ wat wel weer een heerlijke vondst is. Claus was 29 toen hij dit ‘waagstuk’ zoals hij het noemde vertaalde. Tien jaar na De Metsiers… Wat goed is komt snel.

Maar eigenlijk wilde ik het dus hebben over de prijs die Claus in 1960 ontving voor ‘Onder het Melkwoud’, de Koopal-prijs voor literaire vertalingen. Het Vlaamse zusje van de Nijhoffprijs. Het gekke is, je kunt online weinig vinden over deze prijs, er is geen wikipagina van of een andere pagina met een overzicht, zo lijkt het. Het lijstje met 8 onderstaande winnaars is alles wat ik bij elkaar heb weten te sprokkelen over een prijs die decennia lang elke drie jaar moet zijn uitgereikt. Misschien weet jij, of een andere lezer (sic), er nog meer te vinden?

Koopal-staatsprijs.

  • 1948 – Bert Decorte – ‘Balladen’ (1945) [François Villon: ‘Ballades’ div. ca. 1455-1462]
  • 1960 – Hugo Claus – ‘Onder het Melkwoud’ (1959) [Dylan Thomas: Under Milk Wood 1953]
  • 1968 – Jef Geeraerts -‘Neem me mee tot aan het einde van de wereld’ (1956) [Blaise Cendrars]
  • 1972 – Renaat Joostens (Albe) – voor zijn poëzievertalingen
  • 1974 – Anton van Wilderode – div. vertalingen 1962-1975 van (volledig?) werk Vergilius
  • 1979 – Jozef L. de Belder – ‘Bij de uitverkorenen’ (1977) [210 vertalingen van geliefde dichters]
  • 1981 – Herman de Coninck – ‘Ter ere van de goedertieren maan’ (1979) [Edna St. Vincent]
  • 1990 – Jan H. Mysjkin – voor zijn vertalingen uit het Frans

You Might Also Like

3 Comments

  • Reply Joep 22 mei 2017 at 12:29

    Hugo Claus blijft met Louis Paul Boon de beste repliek aan Hollands gewauwel over de ‘Grote Drie’, en het bewijs dat grote literatuur wel degelijk van het Nederlands houdt. Een mooi lijstje winnaars heb je verzameld! De Koopal-prijs voor vertalingen schijnt iedere twee jaar te zijn uitgereikt, overigens óók voor vertalingen naar het Frans, dus we moeten nog wel wat boven tafel krijgen. Als ik me niet vergis bestaat de prijs niet meer onder deze naam; de opvolger, de Vlaamse Cultuurprijs voor Vertalingen, werd van 2005-2011 uitgereikt, en sinds 2014 is er één overkoepelende prijs voor de letteren – jammer.

    Enkele aanvullingen:
    Xaveer de Win kreeg de Koopalprijs voor zijn complete Plato-vertaling (in welk jaar?).
    Emiel De Waele voor de tragediën van Aischylos (in 1976).
    Luc Van Brabant won met ‘De vijfentwintig sonnetten van Louise Labé’ (verschenen in 1960, het jaar dat Claus werd bekroond voor zijn Dylan Thomas-vertaling) in 1962.

    (De Koopal werd trouwens (net als de Pulitzer) ook uitgereikt voor verdiensten in de andere kunsten: “De Stichting Koopal besteedt haar inkomsten aan de schilderkunst (30%), de bouwkunst (30%), de toonkunst (15%), de beeldhouwkunst (15%) en de literatuur (10%), voor studiebeurzen in het buitenland. Voor de eerste vier wordt een wedstrijd ingericht. Voor de literatuur gaat de prijs naar vertalingen in het Frans of het Nederlands, ongeacht de leeftijd van de vertaler. Maximumleeftijd voor componisten is 40 j., voor plast. Kunsten 35 j. op 1 januari van het prijskampjaar. Reglementen eveneens aan het Ministerie van Nederl. Cultuur aanvragen: Koloniënstraat 29-31, Brussel.” [Tijdschrift ‘Vlaanderen’, Jaargang 25 (1976), via http://www.dbnl.org/tekst/_vla016197601_01/_vla016197601_01_0068.php%5D Zo ging de prijs onder meer naar de componisten André Laporte (1971 en 1976), Frederik Van Rossum (in 1972) en Roland Coryn (in 1986).)

  • Reply Jur Koksma 25 oktober 2017 at 08:27

    Koopal-staatsprijs.

    1948 – Bert Decorte – ‘Balladen’ (1945) [François Villon: ‘Ballades’ div. ca. 1455-1462]
    1960 – Hugo Claus – ‘Onder het Melkwoud’ (1959) [Dylan Thomas: Under Milk Wood 1953]
    1962 – Luc Van Brabant – ‘De vijfentwintig sonnetten van Louise Labé’ (1960)
    1968 – Jef Geeraerts – ‘Neem me mee tot aan het einde van de wereld’ (1956) [Blaise Cendrars]
    1972 – Renaat Joostens (Albe) – voor zijn poëzievertalingen
    1974 – Anton van Wilderode – div. vertalingen 1962-1975 van (volledig?) werk Vergilius
    1976 – Emiel De Waele –Tragediën van Aischylos
    1979 – Jozef L. de Belder – ‘Bij de uitverkorenen’ (1977) [210 vertalingen van geliefde dichters]
    1981 – Herman de Coninck – ‘Ter ere van de goedertieren maan’ (1979) [Edna St. Vincent]
    1990 – Jan H. Mysjkin – voor zijn vertalingen uit het Frans

    19xx – Xaveer de Win – Verzameld werk Plato (1978)

    Vlaamse Cultuurprijs voor Vertalingen:

    2005 – Marnix Vincent
    2008 – Ina Rilke
    2011 – Patrick Lateur

  • Reply Jur 19 maart 2018 at 11:31

    update:

    Koopal-staatsprijs voor literaire vertalingen / Koopal Prijs / Koopal beurs voor de letterkunde:

    1948 – Bert Decorte – ‘Balladen’ (1945) [François Villon: ‘Ballades’ div. ca. 1455-1462]
    1960 – Hugo Claus – ‘Onder het Melkwoud’ (1959) [Dylan Thomas: Under Milk Wood 1953]
    1962 – Luc Van Brabant – ‘De vijfentwintig sonnetten van Louise Labé’ (1960)
    1968 – Jef Geeraerts – ‘Neem me mee tot aan het einde van de wereld’ (1956) [Blaise Cendrars]
    1969? – Xaveer de Win – (Verzameld) werk Plato (1978, 1999)
    1972 – Renaat Joostens (Albe) – voor zijn poëzievertalingen
    1974 – Anton van Wilderode – div. vertalingen 1962-1975 van volledig werk Vergilius
    1976 – Emiel De Waele –Tragediën van Aischylos
    1979 – Jozef L. de Belder – ‘Bij de uitverkorenen’ (1977) [210 vertalingen van geliefde dichters]
    1981 – Herman de Coninck – ‘Ter ere van de goedertieren maan’ (1979) [Edna St. Vincent]
    1983 – Frans Denissen – ‘Decamerone’ (1982?) [Bocaccio]
    1986 – Paul Claes – voor ?
    1990 – Jan H. Mysjkin – voor zijn vertalingen uit het Frans
    1993 – Paul Claes – voor ?
    1996 – Paul Claes – voor ?

    voortzetting onder de naam “Vlaamse Cultuurprijs voor Vertalingen”:

    2005 – Marnix Vincent
    2008 – Ina Rilke
    2011 – Patrick Lateur

    toegevoegd hierboven t.o.v. vorige reactie zijn:

    1) gevonden op wiki-pagina Paul Claes:
    Koopalbeurs voor vertaling (1986, 1993 en 1996)
    inmiddels vind ik ook regelmatig teksten waarin gewag wordt gemaakt van Koopalstudiebeurs, dus enig voorbehoud over al dan niet verschillend zijn van prijs en beurs is op zijn plaats.

    2) gevonden op dbnl
    De beloning voor de beste vertaling 1982-1983, de Koopal-beurs voor letterkunde van de administratie voor Kunst en Toerisme (Vlaamse Gemeenschap), ging naar Frans Denissen, voor zijn vertaling van de ‘Decamerone’ van Boccaccio.

  • Laat een reactie achter op Joep Cancel Reply