Browsing Tag

Poëzie

Italiano, Poëzie

Ruikdame en voelgedicht

11 maart 2020
Sudan Parigi, 1920

Beste Joep, 

Vorig jaar mocht ik optreden op Skilling the Senses, een symposium in Utrecht met bijzondere aandacht voor maken en gewaarworden. De line-up bleek losjes geënt te zijn op de verschillende klassieke zintuigen. Ik was zien. Eigenlijk kijken. Er was een ruikdame en een voeldame. En een hoorman, of iets in die richting. Proeven kwam de volgende dag. 

De ruikdame liet ons ruiken, uiteraard. Olibanum! Ze lokte ons naar de wereld van Duizend-en-een nacht en van het Hooglied:

Mijn geliefde is mij een bundeltje mirre,

rustend tussen mijn borsten

Ik stond op om mijn geliefde open te doen,

mijn handen dropen van de mirre,

mijn vingers van vloeiende mirre

op de greep van de grendel

Zijn wangen zijn als balsembedden,

perken van kruiden,

zijn lippen zijn leliën,

druipend van vloeiende mirre.

[ Als het goed is ga jij in nu – in dit register – als volgt verder ]:

Mijn vreugde staat gelijk aan

twaalf Ethiopische geiten, stil in het ochtendlicht.

O Heer, Gij zijt zoutplaten en koperen gietelingen,

groots als rijpe gerst die wuift in de machtige wind.

Haar borsten zijn zes witte ossen beladen met rollen

langvezelig Egyptisch katoen. Mijn liefde is honderd

kruiken honing. Scheepsladingen thuya zijn wat

mijn lichaam tegen jouw lichaam wil zeggen.

Het lijkt alweer zo lang geleden, maar ik wilde je de prachtige gedichten van Jack Gilbert in herinnering brengen. Vorig jaar betaalden we dik voor de vertaalrechten om slechts vier gedichten van Gilbert te kunnen publiceren in Terras. We moeten nog steeds op zoek naar een uitgever die handiger is in het contact met de reus Knopf dan wij zijn, en ons helpt Gilbert echt te ontsluiten voor het Nederlandse taalgebied.

Maar de ruikdame liet ons niet alleen ruiken. Ze liet ons ook voelen. Ze had zelf het tactiele vers Sudan Parigi (Marinetti, 1920) exact nageknutseld en meegenomen, en liet deze door de zaal gaan tot we allemaal hetzelfde vachtje hadden geaaid.

’s Avonds kwam ik thuis en toen – dit is echt waar – kwam mijn oudste dochter op mij af en zei, ‘Kijk papa. Voel eens papa, dit heb ik vandaag gemaakt!’:

“Voel” voelgedicht, 2019
Citaat, Latino, Poëzie

De zee en de dj

31 augustus 2019

Laat ik je vertellen dat ik laatst de Middellandse Zee
voor het eerst ontmoette en het was een beetje
als het ontmoeten van een vergeten acteur.

Beste Jur,

Een ontmoeting met de Middellandse Zee – dan denken jij en ik meteen aan Eugenio Montale, de dichter die opgroeide aan de Ligurische kust en zijn metafysische ontsnappingspoëzie zo schitterend in dat door zout en hitte uitgebeten landschap plaatste.

Continue Reading…
Ansichtkaarten, Categorisch uitgesloten, Éire, Italiano, Klassiekers, Musica, Toneel

Via Bigli 15, Milano

17 november 2018

Beste Jur,

Wij hebben allebei weleens in Monterosso, aan de Ligurische kust, door de spijlen van het hek naar het okergele zomerhuis van Eugenio Montale staan kijken. In dat huis bracht Montale zijn zomers door, daar leerde hij een wereld van zee en rotsen en adolescent verlossingsverlangen kennen die hij zo indringend heeft opgeroepen in zijn debuutbundel Ossi di seppia uit 1925. Inktvisskeletten, aangespoeld wrakhout, juttersgoud, de horizon, de kapotte mazen in het vissersnet waardoor je, misschien, zou kunnen ontsnappen… Continue Reading…

Citaat, Éire

Arletta al Giro d’Italia: 5 – Etna/Edna

10 mei 2018

Beste Jur,

Nu de renners op weg zijn naar de flanken van de Etna, met Robert Gesink en Sam Oomen in de kopgroep, moet ik denken de grote Ierse schrijfster Edna O’Brien. Eén letter verschil, een ander eiland. Maar zo nauw nemen we het niet. En de Edna is ook vulkaan, een literaire. Overigens deed de Giro Ierland in 2014 al eens drie dagen aan.

O’Briens verhaal ‘Tough men’ heeft niks met wielrennen te maken, net als het fragment van Marek Hłasko dat ik je laatst stuurde. Maar als de koers poëzie is en wattage een metafoor, dan heeft de goede verstaander aan een half woord genoeg, nietwaar? De kans is klein, maar er is een kans, zei Gesink vanochtend voor de start. Hij had het over winnen. En Gesink heeft in het verleden afdoende bewezen een grote sloper te zijn:

‘”If I could begin my life again I’d be in the demolition business,” Morgan said for no reason. He imagined that there must be great satisfaction in destroying houses and breaking up ornamental mantelpieces and smashing windows. He sometimes had a dream in which Mrs. Morgan lay under a load of mortar and white rubble, with her clothes well above her knees.’

Niet dromen, Gesink. Trappen, en slopen.

Italiano

Arletta al Giro d’Italia: 0 – Het Beloofde Land

3 mei 2018

Beste Joep,

Het is koers! Wielrennen mag dan een sport zijn, koers is poëzie. Elke etappe is een verhalenbundel. Een grote ronde is een Magnum opus. Het is een literaire aangelegenheid.

Daarom doet Arletta (d.i. jij en ik, dan weet je dat…) de komende drie weken literair verslag vanuit de Ronde van Italië. Niet alleen vanuit de 101e editie, maar ook vanuit de 32e editie, de magnifieke Giro van 1949. Voor die editie hebben wij Continue Reading…

Americana, Antieken, Citaat, Musica, Poëzie

Gilbert & Orfeo

25 maart 2018

Beste Jur,

In de opera La morte d’Orfeo (1619) van Stefano Landi gaat Orfeus, de titel zegt het al een beetje, dood. Het beroemde omkijkmoment in de onderwereld is lang verleden tijd en na het verlies van Eurydice heeft Orfeus de drank en de vrouwen afgezworen. Bacchus mag niet op zijn verjaardag komen. Bacchus is not amused en heeft er de Continue Reading…

Een eeuw van boeken, Italiano

Een eeuw van boeken 1 – Ossi di seppia (1925)

30 september 2017

Beste Jur,

Ik heb een spelletje bedacht. Het heet ‘Een eeuw van boeken’. Het begint ermee dat ik een jaartal roep – bijvoorbeeld 1976 – en dat jij vervolgens jouw favoriete boek uit dat jaar noemt. Plus een nieuw jaartal. We beperken ons tot de twintigste eeuw. Maar een jaartje meer of minder mag ook. Wanneer de hele eeuw is afgevinkt is het spel klaar. Bij wijze van startschot streep ik 1925 vast af, zonder twijfel met jouw welnemen: de hoekig zingende, door de Ligurische zee op maat gebeukte, Continue Reading…

Citaat, Hedendaagsche Letterkunde, Latino, Poëzie

Toets

19 december 2016

Beste Jur,

Romans zijn er in allerlei maten en vooral in allerlei vormen. Je hebt monologen (João Guimarães Rosa’s weergaloze Diepe wildernis: de wegen), dialogen (Plato) en kakofonische veelspraken (de boeken van Antonio Lobo Antunes). Jennifer Egan gebruikte in A visit from the goon squad Powerpoint. James Joyce schreef het een-na-laatste hoofdstuk van Ulysses in de vorm van een catechismus (hier een leuk artikel over dat hoofdstuk). Zou je ook een roman kunnen schrijven in de vorm van een Cito-toets?

Continue Reading…

Americana, Ansichtkaarten, Poëzie

Muzische opsommingen

4 november 2016

Beste Jur,

Zoals je weet zijn engelen de boodschappers van God en bemiddelen ze tussen het aardse en gene zijde. Zoals ik tot voor kort niet wist zijn het er precies tweeënzeventig, althans volgens de kabbala, en hebben ze allemaal een naam. Ik kwam erachter dankzij de wereldpremière van 72 angels, een bijzonder werk voor kamerkoor en saxofoonkwartet van de Russisch-Amerikaanse componiste Lera Auerbach. Het duurde anderhalf uur en de tekst bestond uit niet meer dan die Continue Reading…